Kunstmatige intelligentie personaliseert het internet in hoog tempo, maar dit gaat ten koste van de gebruikerscontrole. Miljoenen Google Mail-gebruikers merkten onlangs dat door AI aangedreven e-mailoverzichten standaard waren ingeschakeld, een wijziging waar ze niet om hadden gevraagd. Dit volgt op een soortgelijke stap van Google twee jaar eerder, toen AI-overzichten (automatisch gegenereerde zoekresultaten) aan de zoekresultaten werden toegevoegd zonder dat deze op een eenvoudige manier konden worden uitgeschakeld.
Meta heeft een soortgelijke aanpak gevolgd door zijn AI-chatbot, Meta AI, te integreren in Instagram, WhatsApp en Messenger als een niet-verwijderbare functie. Het resultaat is een online-ervaring die steeds meer op maat wordt gemaakt: advertenties, aanbevelingen en zelfs prijzen variëren van gebruiker tot gebruiker op basis van hun interacties met deze AI-systemen.
Het belangrijkste punt: deze personalisatie vindt plaats zonder duidelijke toestemming of gemakkelijke opt-out-opties.
Sasha Luccioni, een AI-ethiekonderzoeker bij Hugging Face, legt uit dat “deze tools aan ons worden verkocht als krachtiger, maar we hebben minder inspraak in de dingen… Het is aan ons om ons af te melden, en het is meestal behoorlijk ingewikkeld en niet erg duidelijk waarvoor we ons zouden moeten afmelden.”
Deze trend weerspiegelt een bredere verschuiving in de technologie: bedrijven geven prioriteit aan betrokkenheid en gegevensverzameling boven gebruikersagentschappen. Het internet wordt steeds minder een gedeelde openbare ruimte en meer een reeks individuele, algoritmisch samengestelde bubbels.
Het gebrek aan transparantie en controle roept zorgen op over manipulatie, algoritmische vooringenomenheid en de uitholling van de privacy. Gebruikers moeten door een systeem navigeren waarin hun eigen gegevens tegen hen worden gebruikt, waardoor hun online-ervaring vorm krijgt op manieren die ze zich misschien niet eens realiseren.
Het huidige traject van de sector suggereert een toekomst waarin het internet zich aanpast aan jij, of je dat nu wilt of niet.
