Środki stabilizacji gospodarczej nie są nowymi programami rządowymi. Są one wplecione w strukturę współczesnych gospodarek. Istnieją mechanizmy te, które spowalniają gwałtowne spadki i szczyty cyklu koniunkturalnego. Zaczynają działać, gdy gospodarka się kurczy. Kiedy gospodarka rośnie, chłodzą ją. Cel jest prosty. Chodzi o stabilizację dochodu do dyspozycji, aby ludzie mogli nadal wydawać.
Dochód do dyspozycji to kwota po opodatkowaniu, którą faktycznie możesz wydać lub zaoszczędzić. Jeśli ilość ta ulega znacznym wahaniom, zużycie staje się nieprzewidywalne. Zmiany te zaszkodzą firmom i pracownikom. Stabilizatory wyrównują te wahania. Nie eliminują cyklu. Po prostu wygładzają jego krawędzie.
Progresywne opodatkowanie i zasiłki dla bezrobotnych
Dwa filary tego systemu to progresywny podatek dochodowy i zasiłki dla bezrobotnych. Obydwa działają zgodnie z planem.
Progresywny podatek dochodowy obciąża w większym stopniu osoby o wysokich dochodach. Ale pełni także funkcję amortyzatora. Kiedy w czasie recesji płace spadają, ludzie przechodzą do niższego progu podatkowego. Ich obciążenie podatkowe jest automatycznie zmniejszane. Dzięki temu większa część obniżonych dochodów może zostać przeznaczona na konsumpcję, niż gdyby stawka podatku pozostała niezmieniona. System ten nie czeka na ustawodawstwo. Jest on regulowany w czasie rzeczywistym.
Zasiłki dla bezrobotnych mają podobny wpływ na bezrobotnych. Zastępują część utraconych zarobków. Bez tej siatki bezpieczeństwa nagła utrata pracy może zmniejszyć dochód do dyspozycji prawie do zera. W zamian odbiorca zachowuje część siły nabywczej. Kupują jedzenie. Płacą czynsz. Wydatki te zapobiegają głębszemu spadkowi popytu.
Wsparcie rolnictwa i oszczędności przedsiębiorstw
Oprócz podatków i świadczeń inne praktyki również pomagają ustabilizować przepływ środków pieniężnych.
Przykładem są wsparcie cen produktów rolnych. Rolnictwo jest z natury niestabilne. Warunki pogodowe i globalny popyt mogą doprowadzić do załamania cen surowców. Rządowy system gwarantowanych cen minimalnych lub zakupów może zapobiec całkowitemu załamaniu się dochodów rolników. Zapobiega to upadkowi gospodarek wiejskich w przypadku nieurodzaju lub osłabienia rynków.
Ważną rolę odgrywają także oszczędności przedsiębiorstw. Duże firmy utrzymują zyski w dobrych czasach. Tworzą rezerwy gotówkowe. Kiedy nadejdzie recesja, firmom nie wolno od razu obniżać wynagrodzeń ani zwalniać pracowników. Wykorzystują te oszczędności do wspierania operacji i płac. W ten sposób oszczędzane są miejsca pracy. Zyski zostają zachowane. To ustabilizuje szerzej rozumianą gospodarkę.
Oszczędności gospodarstw domowych pełnią podobną rolę w skali mikro. Rodziny, które oszczędzają pieniądze w dobrych czasach, mają zabezpieczenie. Mogą korzystać ze swoich oszczędności bez całkowitego wstrzymywania wydatków w czasie recesji. Ten model zachowania zmniejsza ogólną zmienność konsumpcji.
Dlaczego te mechanizmy są ważne?
Ważne jest to, że te stabilizatory działają automatycznie. Nie potrzebują debaty politycznej. Nie cierpią z powodu impasu legislacyjnego. Są one aktywowane według z góry ustalonych zasad.
Ta prędkość jest ważna. Jeśli dochód rozporządzalny zniknie, recesja może szybko się pogłębić. Konsumenci wpadają w panikę. Przestają konsumować. Firmy ograniczają produkcję. Zwalniają kolejnych pracowników. Cykl przyspiesza w kierunku w dół. Stabilizatory przerywają tę pętlę sprzężenia zwrotnego. Nawet w okresie pogorszenia koniunktury gospodarczej gwarantowany jest stabilny strumień dochodów.
Nie chodzi tu o zapobieganie recesji. Cykle zdarzają się cały czas. Dzięki temu cykle te nie staną się katastrofami. Wyrównując dochód rozporządzalny, gospodarka utrzymuje aktywność. Ten poziom bazowy jest wystarczający, aby utrzymać prawidłowy przebieg ożywienia gospodarczego.
Ograniczenia stabilności
Narzędzia te mają ograniczenia. Zmniejszają zmienność. Nie powstrzymują tego całkowicie. Silny wstrząs może spowodować przeciążenie automatycznych stabilizatorów. Jeśli podatki spadną zbyt nisko lub skończą się zasiłki dla bezrobotnych, bufor się skurczy.
Ponadto skuteczność zależy od:
