De bovenste trap van een SpaceX Falcon 9-raket gaat de maan raken. Het drijft al 18 maanden dood in het water, zonder brandstof om te remmen of terug te keren naar de aarde. Nu gaat het snel bergafwaarts.
Deze inslag, die naar verwachting woensdag rond 6.34 uur UTC zal toeslaan, creëert een puinwolk die zichtbaar is vanaf de aarde. Het spektakel bestaat niet alleen uit vuurwerk. Het is een waarschuwing. Een metalen voorwerp van 4 ton dat met een snelheid van 9.000 kilometer per uur (7 keer de geluidssnelheid) tegen de maanregoliet botst, genereert een kracht die vergelijkbaar is met 3 ton TNT. Dat is een krater van maximaal 27 meter breed en 5 meter diep nabij de Einstein-krater aan de nabije kant van de maan.
Waarom doet dit er nu toe? Omdat we op het punt staan de maan te vervuilen met rommel. En binnenkort mensen.
Het Falcon 9-traject volgen
Bill Gray, die de trackingsoftware Project Pluto heeft gemaakt, berekende eerst het gedoemde pad van de raket. Hij was ook co-auteur van een preprint-studie waarin de botsingsfysica werd beschreven. Uit het onderzoek blijkt dat de crash een zeldzame kans biedt om detectiepijplijnen te testen. Wetenschappers willen flitseigenschappen meten om inslagen seismisch te lokaliseren.
Wie kan het zien? Kijkers in Amerika hebben het beste uitkijkpunt. Kijk niet met het blote oog omhoog. Je zult de raket niet zien. Als je een goede telescoop hebt, kun je de puinpluim misschien zien. Het evenement duurt slechts enkele minuten.
Dit is niet de eerste accidentele maancrash. In maart 2022 raakte een Chinese Long March 3C-booster de maan en liet een krater van 29 meter achter. Wij zien hier een patroon. Meerdere landen plannen onbemande missies. Het verkeer wordt steeds drukker.
Waarom veiligheid op de maanbasis het echte probleem is
De impact roept een grimmige vraag op: hoe beschermen we astronauten tegen ruimteafval?
Het Artemis-programma van NASA heeft tot doel faciliteiten te lanceren om binnen het komende decennium een duurzame aanwezigheid op het maanoppervlak op te bouwen. Maar een onderzoekscentrum bouwen is één ding. Het beschermen tegen hypervelocity-effecten is een andere. Benjamin Fernando, onderzoeker bij het Los Alarms National Laboratory, wijst erop dat deze incidenten vaker zullen voorkomen.
“Aangezien we meer astronauten op het maanoppervlak hebben en meer habitats op de maaninfrastructuur, moeten we begrijpen hoeveel risico deze impactgebeurtenissen feitelijk met zich meebrengen”, vertelde Fernando aan ABC News.
De gevaren zijn tweeledig. Directe treffers van puin kunnen sensoren verblinden of structuren beschadigen. Indirecte risico’s zijn wolken van uitgeworpen materiaal. Dat puin kan in een baan om de maan blijven hangen en de functies van ruimtevaartuigen verstoren. Natuurlijke meteorietinslagen vergroten het gevaar. De maan heeft geen atmosfeer die projectielen kan vertragen. Niets wordt afgeremd totdat het iets stevigs raakt.
Wat dit betekent voor maanverkenning
China en de VS streven er beide naar om de komende decennia bases te vestigen. De infrastructuur die nodig is voor deze buitenposten zal kwetsbaar zijn. Een steen die met een snelheid van 9.000 kilometer per uur beweegt, maakt zich niets uit van jouw technische specificaties.
Onderzoekers beweren dat gebeurtenissen zoals deze Falcon 9-crash ideaal zijn voor het bestuderen van de beperking van gevaren. We hebben nog tijd – misschien tien jaar of langer – voordat de eerste grote habitats arriveren. Dat venster stelt wetenschappers in staat puinpatronen te analyseren. Hiermee kunnen ze verdedigingen plannen tegen de groeiende rommel rond de aarde en de maan.
Als we de rommel niet opsporen, kunnen we hem binnenkort persoonlijk ontwijken. Woensdag stort de raket neer. Het puin blijft lang liggen. Het gesprek over de veiligheid van de maan is nog maar net begonnen.
